هر وقت که آلبوم تازه ابی منتشر می‌شد

عصر عصر والیوم بود و فلسفه بود و ساندویچ دل و جگر… دورانِ نوارهای کاست 60 دقیقه‌ای بود و اگر کمی مدرن‌تر بودیم می‌شد نوار کاست دو لبه داشته باشیم. مطلقا چیزی به نام اینستاگرام، توئیتر، تلگرام و… وجود نداشتند. دنیای اخبار به دنیای نویزهای رادیو و تلویزیون محدود می‌شد. اگر عاشق و دلباخته‌ی صدای فلان خواننده بودید (آنهم مثل منی که در شهر کوچکی زندگی می‌کردم) باید به دنبال آلبوم جدید فلان خواننده کمی محاسبه و حساب و کتاب می‌کردید. حساب می‌کردید که از آلبوم قبلی‌اش چقدر گذشته و امسال نوروز احتمال آلبوم جدید دادن او چه‌قدر است؟! باید صبر می‌کردید. دندان روی جگرِ خسته می‌گذاشتید تا بلکه آن خواننده آلبوم خودش را ضبط و در امریکا منتشر کند. آن‌‌وقت یک نسخه از نوار کاست آلبوم راهِ درازِ دریایی و هوایی را از امریکا تا شهر معتبری از ایران بپیماید و همان نسخه‌ی بخت‌برگشته (البته بدون حق کپی رایت) به صدها و هزارها نسخه‌ی کاست دیگر تبدیل شود و در سراسر ایران پخش شود.

در نظر داشته باشید که اکثر نسخه‌های کاست آن‌دوران معمولا از یک نسخه‌ی کاست مادر کپی می‌شدند. بنابراین اکر کاستی دچار جویدگی یا خرابی بود، همان خرابی و جویدگی در تک تک کاست‌های کپی شده تکرار می‌شد. این اشکال حتی بعدها با روی کار آمدن سی‌دی هم وجود داشت.

برای مثال در آرشیو موزیک خودتان به سراغ آلبوم «خلیج» ابی بروید و همین ترانه‌ی «خلیج» را پخش کنید. احتمالا نسخه‌ی موجود در آرشیو شما هم در زمان 1:36 و همان حوالی دچار پرش و نویز است.

فایل زیر نسخه‌ی دارای نویز ترانه‌ی خلیج با صدای ابی است. به زمان پخش 1:36 دقت کنید.

 

فایل زیر نسخه‌ی بدون نویز ترانه‌ی خلیج با صدای ابی است. به زمان پخش 1:36 دقت کنید.

 


آلبوم جدید ابی!!

من برای شنیدن نسخه‌ی بدون نویز این ترانه چیزی در حدود 20 سال صبر کردم! تکنولوژی و امکانات مدرن دنیا با من قد کشیدند. نوارهای کاست 60 دقیقه‌ای، نوارهای VHS، سی‌دی‌ها، دی‌وی‌دی‌ها همه رفتند و ترانه‌ی به معنای واقعی کلمه «دیجیتالی» از راه رسید. آن‌وقت کپی‌های مختلف از سی‌دی‌های اصلی آلبوم یا نسخه‌ی دیجیتالی با کیفیت آن از طریق کمپانی‌ها منتشر شد و سرانجام نسخه‌ی با کیفیت‌تری از آنچه بود به دستم رسید.

بگذریم!

آن‌زمان شاید 16-17 ساله بودم. عاشق و دلباخته‌ی صدای ابی! چیزی در صدای ابی وجود داشت که منرا آرام می‌کرد. باید از او بیشتر می‌شنیدم. بیشتر او را می‌شنیدم و همه جا را برای یافتن نسخه‌های مختلف کاست‌های او جستجو می‌کردم. به هر دوست و آشنا و غریبه‌ای التماس می‌کردم تا شاید بتوانم کاستش را برای یکی دو روز امانت بگیرم و در همان فرصت دنبال مغازه‌ای برای کپی کردن کاست بگردم و کاست خودم را کپی کنم.

ترانه‌ها «دیریاب» بودند. سخت به دست می‌آمدند و آنچه به دست می‌آمد صراحتاً «ارزش» داشت. آلبوم‌ها رنگ پریده و گم در گم بودند. هرکس می‌توانست نسخه‌ی گلچین ترانه‌های خودش را از فلان خواننده داشته باشد. و گاهی چیزهای ناشنیده دیگران به عنوان آلبوم جدید معرفی می‌شد.

بازار خواننده‌های وطنی و کوپنی صداتقلید کن داغ داغ بود. یادم هست خیلی‌ها آمدند، یکی دو ترانه خواندند. ریش و پشم‌شان را شبیه فلان خواننده درآوردند، مدل موی آنها را کپی کردند. صدایشان را از توی حلق بیرون دادند تا شاید شبیه داریوش و ابی و سیاوش قمیشی شوند و با همین یکی دو ترانه در فراموشی کامل غرق شدند. از آن جماعت بدل‌خوان فقط یکی دو خواننده مثل خشایار اعتمادی و قاسم افشار و… باقی مانند که هنوز دست و پا زنان راهِ قبلی را (اگرچه حالا بدون ریش و سبیل) ادامه می‌دهند.

حوالی انتشار آلبوم «طلوع کن» ابی بود. اینرا از رادیو شنیده بودم. برنامه رادیویی عصر جمعه با بهزاد بلور. ابی خندید و با قاه قاه گفت که انشاالله به زودی منتشر می‌شود. حالا باید کدام کانال رادیویی را برای شنیدن مصاحبه‌ی تازه‌ای از او و شنیدن انتشار خبر آلبوم جدیدش جستجو می‌کردم؟ قطعا در آنزمان در نبودِ «رادیو فردا» که ترانه‌ی روز پخش کند و اینستاگرام و … مطمئن‌ترین راه پرس و جو از نوارکاست‌فروشی‌ها بود.

  • می‌پرسیدم: «آقا! آلبوم جدید ابی اومده؟!»
  • و می‌پرسید: «کاست خام داری؟! یا خودم بذارم؟»

و می‌گفتم و می‌گفتیم خودت بگذار که دست‌کم چیزی که می‌شنویم کمی با کیفیت‌تر باشد!

و یکی دو ساعت در شهر وقت می‌گذراندیم که «نوارفروش» کاستِ مادر را با هزار مدل جاسازی به مکان تکثیرش ببرد و روی نوار نویی آلبوم را کپی کند. بعد که آماده می‌شد چند ثانیه فرصت بود تا آلبوم جدید را از پشت و روی نوار کاست بشنویم و باقی راهِ تا خانه را با همان چند ثانیه کیفور باشیم.

و بالاخره آلبوم جدید ابی منتشر شد

حدودا همین موقع‌ها بود که آلبومی به نام آلبوم جدید ابی دست به دست می‌چرخید. یادم هست دقیقا هر وقت که خبری از انتشار آلبوم ابی بود، این آلبوم وامانده را به جای آلبوم جدید ابی (دانسته یا ندانسته) به ما قالب می‌کردند. بگذریم که هنوز هم خیلی‌ها فکر می‌کنند آلبوم زیر آلبوم جدید ابی است!

زمان کل پخش این قطعات حدودا 30 دقیقه است. آن‌طرفِ نوار 60 دقیقه‌ای را هم گلچین ابی پر می‌کردند و تمام! آلبوم جدید ابی منتشر می‌شد.

همه‌ی این‌ها را گفتم که برسم به آلبوم پایین! متاسفانه هیچ اطلاعی از خواننده‌ی اصلی آلبوم ندارم. چندین و چند بار به صرافت این افتادم که در اینترنت جست و جویی بکنم و هیچ‌وقت به نام و نشان خواننده‌ی اصلی اینها نرسیدم. اینها بازخوانی یکی دو ترانه از گوگوش هستند و صدا و نوع خواندن ترانه‌ها کم و بیش به صدای اسطوره‌ای ابی شباهت دارد.

چند وقت پیش در پلی لیست 17000 ترانه‌ای خودم (که اتفاقی و شانسی سالهاست هربارچیزی پخش می‌کند) به موزیک زیر رسیدم و شباهت این قطعه با یکی از قطعات آلبوم خواننده‌ی بالا که نامش را «ابی‌نما» می‌گذارم برایم بسیار جالب بود و منرا امیدوارتر کرد که شاید از این خواننده مجهول الهویه‌ی معلوم‌الحال اطلاعات بیشتری به دست بیاورم.

این موزیک مربوط به آلبوم Santana Brothers و قطعه Thoughts است. این آهنگ را بشنوید و با Track شماره 1 از آلبوم ابی‌نما مقایسه کنید.

 

صرفا بخاطر اینکه ممکن است دوستانِ در جستجویی مثل من بر اساس متن آهنگ دنبال خواننده اصلی ابی‌نما باشند متن این ترانه را اینجا اضافه می‌کنم.

زیر فانوس شب تار … شبی سرد و بی‌ستاره
سر به زیر و تن خمیده … یه مسافر، رو به جاده
بی‌هدف، بدون مقصد … پیرهن سفر رو پوشید
رفت و رفت در جستجوی شهر آفتاب رو به خورشید
اون مسافری که با عشق … رفت و رفت دنبال خورشید
همه جا رو گشت و آخر … خورشید رو تو چشم تو دید
منم اون مسافر شب …  که تو چشم تو سفر کرد
واسه حفظ تن خورشید … همه جا سینه سپر کرد
به تن تکیده‌ی من تو بتاب تا جون بگیرم
چشاتو وا کن که عمری‌ست … من به چنگ شب اسیرم

سوال و درخواست آخر

اگر اسم و رسمی از او (ابی‌نما) می‌دانید یا احیانا ترانه‌ی دیگری از او شنیده‌اید با من به اشتراک بگذارید. انتشار هرگونه اطلاعات ریز و درشت و شاید بی‌ارزش از نظر شما ممکن است به نتیجه‌ای رویایی (دست کم برای من) بیانجامد.

* شعری از حسین پناهی‌ست.


کمی خودنمایی

سرانجام عشق به صدای ابی کار دستم داد و همان اوایل که اینترنت در ایران دست و پایی در آورد سایتی برای هواداری ابی راه انداختم که هنوز در آرشیو منجمد شده‌ی اینترنت صفحاتی از آن در دسترس است.

www.ebisongs.com

نسخه مربوط به تاریخ 2004 سایت ترانه‌های ابی را ببینید. (+)

صفحه اصلی و داخلی سایت ترانه‌های ابی در تاریخ آذرماه 1383 (+)

صفحه مربوط به فروش اینترنتی در سال 1383 (+)

نکته‌ی پر افتخارم این‌جاست که در سال 1383 که هنوز هیچ درگاه پرداخت اینترنتی وجود نداشت، زمانی که هنوز امکان خرید اینترنتی، رمز دوم و رمز پویا و فلان و بهمان به وجود نیامده بودند و در واقع اختراع نشده بودند من در همین سایت نسخه‌های جمع‌آوری کرده‌ی ترانه‌های ابی را برای علاقمندانی چون من بر روی سی‌دی کپی می‌کردم و به سراسر ایران ارسال می‌کردم.

حالا هرجور که حساب می‌کنم کارم غیرقانونی بوده است. چه برای اینور آبی‌ها، چه برای آنورآبی‌ها… برای اینطرفی‌ها دلیلش مشخص است. اما برای آن‌طرفی‌ها که در واقع کمپانی‌های تکثیر و فروش سی‌دی هستند کار من در یک جامعه‌ی آزاد نقض قانون کپی رایت به حساب می‌آید. اما بالاخره زندگی در ایران و نبودِ قانون کپی‌رایت باعث و بانی چنین جسارتی شد.

به هرحال در سال 1383 و همان حوالی اولین فروش اینترنتی خودم را در اینترنت دست و پا شکسته‌ی آنروزها انجام دادم. مشتری‌ها لازم بود شخصا به بانک مراجعه کنند، به شماره حساب اعلامی مبلغی واریز کنند، شماره‌های روی فیش را به ایمیل اعلامی ارسال کنند و بعد از صحت اعتبار واریزشان عملیات محیرالعقول من شروع می‌شد. باید سی‌دی کپی می‌کردم و به اداره پست می‌رفتم و قسم و آیه می‌آوردم که این سی‌دی چیز خلاف عرفی نیست و لطفا بدون شکستنش و اعلام جرم علیه من به دست گیرنده‌ برسانید.

القصه! سودِ حاصل از این فروش که رقم ناچیزی بود حتی هزینه‌ی کرایه‌ی هاست و دامین سایت را هم تأمین نمی‌کرد و سرانجام با دلی اندوهگین سایت ابی‌سانگز که با Html و فرونت پیج ساعت‌ها و ساعت‌ها وقتم را گرفته بود به دلیل عدم شارژ دامین و هاست بسته شد.

با این‌همه عشق من به ابی و صدای بدون خط و خش آن (البته نه صدا و انتخاب ترانه‌ی اینروزهای او) باعث شد طراحی سایت را یاد بگیرم. دستم به قلم برود. طراحی گرافیکی را با دستکاری عکس‌های او یاد گرفتم و نوازندگی و کمی آهنگسازی را بخاطر ترانه‌هایی که او اجرا کرده بود یاد گرفتم. ترانه‌سرایی و شعر گفتن را هم به عشق اینکه شاید یک روزی چیزی از من بخواند دست و پا شکسته و نیاموخته رها کردم.

اگر در زندگی‌ام یکبار عاشق شده باشم، آن عشق نوجوانی من به صدا و ترانه‌های اوست.

عشق یک طرفه‌ی من به ابی گرچه تابحال برای او سودی نداشته است اما زندگی من با عشق نوجوانی‌ام به او معنا پیدا می‌کرد. یکی دو سال پیش فرصتی شد که در استامبول ترکیه به کنسرت ابی بروم و 150 دلار ناقابل که آنموقع در حدود 450 هزارتومان آب خورد و تقریبا یک چهارم حقوق ماهیانه‌ی یک کارمند به حساب می‌آمد را برای دیدن کنسرت بپردازم. پولی که پرداخت کردم را از روی عشق و با کمال میل بابت سال‌ها و سال‌ها استفاده صوتی و تصویری از آثاری که ابی خوانده بود پرداخت کردم… آنهمه شور و حالی که ابی به من بخشیده بود و من حتی نتوانسته بودم در عوض آن یک حلقه سی‌دی یا نوار کاستش را اورجینال خریداری کنم و سودی به او برسانم را به خیال خودم با پرداخت حق دیدن این کنسرت تسویه کردم. امیدوارم هرچه سال‌ها از او و دیگران شنیده‌ام حلال گوش‌هایم باشند. چه آنهایی که ترانه‌ای خواندند و شنیدم و لذت بردم و به کنسرت‌شان نرفتم و پولی از من به دستشان نرسید و چه آنهایی که شالوده‌ی ترانه‌ها را ریخته‌اند و ترانه سازند.

حالا لازم است از تولیدکنندگان پنهان همه‌ی آن ترانه‌های جادویی از آن ترانه‌سازان دست کم اسمی ببرم. از بزرگ اسطوره‌ای ترانه «ایرج جنتی عطایی»، از عزیز مستِ حافظ ترانه «اردلان سرفراز» و از بی‌اعصاب‌ترین‌های ترانه «شهیار قنبری»… و البته آهنگسازان بزرگ و جاودان ایران «حسن شماعی زاده»،«بابک بیات»، «فرید زلاند»، «اسفندیار منفرد زاده» و دیگرانی که اینروزها عشق من به ترانه را جلایی تازه داده‌اند.

صفحه اینستاگرام من را دنبال کنید

4.5 2 votes
به این یادداشت امتیاز دهید
برچسب‌ها:
خبرم کن
اگر
guest
9 دیدگاه
قدیمی‌ترین
جدیدترین بیشترین رأی
Inline Feedbacks
View all comments
مازیار

سلام دوست خوبم من سال ۱۳۷۷ این آلبوم رو با اسم ابی مثل داشتم یادش بخیر
واسمی هم ازش نداشتم
فقط یادمه یک کاست سونی آبی رنگ بوود.

حمید

سلام دوست عزیز. من شنیده ام که اسم خواننده این آلبوم جهانگیر هست. ولی از صحتش مطمئن نیستم

حمید

ضمناً اسامی آهنگهای این آلبوم به این ترتیب است:
1- مسافر
2- فاصله
3- با تو میشد
4- بانوی شرقی
5- طلسم
6- نیمه گمشده
(اینا رو توی یه سایت خوندم)
آقای رضایی الان که اسمتون رو دیدم یادم اومد که حدود 15 سال پیش من فول آلبوم صوتی ابی و همچنین یه سی.دی تصویری رو از شما خریدم و شما برام پست کردین مشهد. یادش بخیر… 🙂

حمید

منم از همون موقع تا الان دنبال کارهای ابی بودم و هستم و برای خودم یه آرشیو خوب از تمام کارهای صوتی و موزیک ویدئوهای ابی تهیه کردم. اگه دوست داشتی میتونی توی تلگرام بهم پیام بدی. آی.دی تلگرام من hamid62 هست

یونس

سلام ، منم یونس چهری هستم از کرمانشاه ، قبل از سال ۷۹ نوارکاست این آلبوم رو داشتم و داخل ماشین گوش دادم و شک نداشتم که خوانندش ابی هستش ولی بعداز بیست سال تونستم این آلبوم رو امشب درسال۹۹ در این سایت دانلود بکنم و خاطراتم واقعا” تازه شد ، شعراش حفظم بود ولی بشدت دنبال صداش بودم که در اینترنت هرچی جستجومیکردم آهنگ نیمه گمشده ی گوگوش را برام نشان میداد و اسمی از ابی نبود ، آلبوم خاص و جالب و مرموزیه که هیچکس با اطمینان نمیدونه خوانندش کیه ولی من به عشق ابی گوشش میدم ،… Read more »