کهنهی خیسمو میگن / مادرِ من، نصفه شبا … تو تاریکی عوض میکرد. / وقتی که صدّام حسود / رو سقفهای کهنهی ما …گند میبارید و حظ میکرد / تو زیرزمین، رو پشت بوم / میونِ موشکبارون / میونِ آژیرهای سرخ / میون دلدلهامون /وقتی که مجریه میگفت: «هموطنان محترم! / نترسینها / بیخودی آتیشی نشین… / آژیرِ قرمزو زدن؛ / قراره طیّاره بیاد / رو سرتون / موشک و بمبو ول کنن…»
عمو عباس، گردنش را راست نگه میداشت، دستش را پشت کمرش گره میکرد و میگفت: «زبان ما به عنوان یکی از بهترین و کاملترین زبانهای دنیاست و مایی که به این زبان حرف میزنیم باید از حرف زدن به این زبان افتخار کنیم. من خودم آدم تحصیل کردهای هستم و اینچیزها را خوب میفهمم.» و همینطور چپ و راست مثالهای ریز و درشت میزد و چندین نوبت میان حرفهایش تکرار میکرد که ما توی زبانمان چیزهایی داریم که توی فارسی معنی نمیدهند و کلا مخصوص زبان خودمان هستند. اگر هم بخواهیم آنها را برای فارسیزبانها ترجمه کنیم معنای مسخرهای میدهد. رضا آن طرف کنج دیوار ریز ریز میخندید هی به عمو سقلمه میزد که تورا خدا چندتایش را مثال بزن. عمو هم چندتا ردیف میکرد و بعد کلمه کلمه آنها را معنی میکرد و از آنجائیکه جملهبندی و معنی آن در فارسی چیز خندهدار یا نامفهومی در میآمد بیشتر بُراق میشد. آنوقت ادامه میداد که این انگلیسیها هم یک چیزیشان میشود. یک اصطلاحات مسخرهای دارند که معلوم میکند زبانشان یک چیز آبدوغخیاری الکی است. مثلا درست وسط بگو و مگوهای اساسی بین خودشان، درست وقتی که یکی پایش را از گلیمش درازتر میکند و توی زندگی دیگری فضولی میکند به جای این که آن طرف دیگر بگوید: «به تو مربوط نیست» یا «فضولیش به تو نیامده» یا «سرت تو کار خودت باشه» میگوید «ایتز نات یور بیزینس» (it’s not your business) شاید شما ندانید. اما من که آدم تحصیلکردهای هستم خوب میدانم که این جمله اساساً ربطی به اینجا ندارد. این یعنی که «این شغل شما نیست» یا «شما در جای دیگری مشغول به کار و کاسبی هستید». آن وقت همین آدمها میآیند و میگویند زبان انگلیسی خوب است و جهانی است و فلان است و بهمان است. بیا. این هم این مثالش که معلوم میکند انگلیسیها کلا یک چیزیشان…
دوست داشتن برای مردان همیشه با «دیدن» شروع میشود. هیچ به خاطر ندارم مردی را که عاشق کمالات روحی زنی شود بیآنکه او را حتا برای لحظهیی دیده باشد. من هم همینطورم. اولین چیزی که مرا مجذوب میکند و خرمن عشق و عاشقی من را به آتش میکشد دیدن حالتی خاص در چهره، ادا و اطفاری مخصوص موقع خندیدن، حرکات منحصر بفردی در راه رفتن یا نگاه چشمهایی زیباست. عشق همیشه با چشمها شروع میشود. لازم نیست چندین و چند ساعت محو خصوصیات ظاهری کسی شد. حتا یک لحظه دیدن هم گاهی به عشق منجر میشود. حتا بدتر از آن گاهی یک عکسِ نیمجویدهی وایبری، یا بیتاکی، یا تانگوئی نیز به همان نتیجه عاشقانه منتج میشود. حالا 50 درصد قضیه حل شده است. معشوق همیشهگی مورد نظر پیدا شده است. باید چه کرد؟ مسلما برای هر زنی شنیدن اینکه ««با دیدن عکسِ برشخوردهتان که به عنوان عکسِ پروفایل فلان برنامک گوشی قرار داده بودهاید مجذوبتان شدهام»» منزجر کننده، چندشآور و غیرواقعی است. اما اگر صاحب آن عکس دقیقا و دقیقا همان کسی باشد که باید باشد، باید چه کرد؟ وقتی که از او فقط یک عکس دیده باشی و بس. بعضی از زنها لاکِ دفاعیِ غیرقابل نفوذی دارند. حرف زدن با آنها مثل بازی شطرنج با قویترین شطرنجباز دنیاست. کوچکترین حرکت اشتباهی منجر به از دست دادن یک به یک مهرهها شده و در نهایت به باختی حتمی منتهی میشود. دلم میخواست یک مرتبه تمام حرفهایم را به او میگفتم. به او میگفتم که چهرهی او، خصوصیتی غریب در چهرهاش باعث شده که مشتاق باشم با او حرف بزنم. اما اگر فکر کند این حیله و دسیسهیی برای رام کردن تمام دخترکان ریز و درشت اطرافم بوده چه؟ چطور باید خودم را به او ثابت کنم. حالا ترجیح میدهم آرام آرام با او بحث کنم. اما با دیوار چطور میشود…
به فاصله دو سه شب دو فیلم مختلف دیدم که به طور کاملا اتفاقی* (شاید) از روی یک فیلمنامه ساخته شده بودند. Open Your Eyes و بعد Vanilla Sky فاصله زمانی ساخته شدن این دو فیلم هم 4 سال بود. نه به کارگردانی این دو فیلم کار دارم نه درباره فیلمنامهشون نظر میدم. فقط میخوام بگم چطور دو کارگردان مختلف از روی یک فیلمنامه دو فیلم کاملا مشابه هم میسازند و تاثیر اون دو فیلم بر روی مخاطب (من) چطور به دو حس متفاوت ختم میشه. از مردِ نقش اول Open Your Eyes یعنی Eduardo Noriega بسیار متنفر بودم و از تمام بلایی که توی طول فیلم سرش میاومد لذت میبردم و برعکس به مرد نقش اول فیلم Vanilla Sky تام کروز Tom Cruise احساس همدردی و دلسوزی عجیبی داشتم و از رفیق اون متنفر شده بودم. دارم تلاش میکنم یکی از این دو فیلم رو به عنوان فیلم بهتر انتخاب کنم ولی نه یکی نسبت به دیگری به معنی واقعی کلمه «بهتر» بود و نه اینکه کلا این دو فیلم ارزش (شاید) صحبت کردن داشته باشند. در کل از فکر معلق توی این دو فیلم (ساختن زندگی بر اساس رویاها و خیالات) بسیار لذت بردم و این منو به یاد خودم انداخت. به یاد منی که گاهی ترجیح میدم با رویای خودم زندگی کنم. * اینکه چرا و چه چیزی باعث شد که من دو فیلم مشابه هم رو به فاصله دو سه شب ببینم احتمالا برمیگرده به اینکه چندهفته ایه اسیر فیلمهای ژانر Mystery شدم.
زنم را پیدا کردهام. همان کسی را که همهی عمر دنبال آن بودم… زنم را پیدا کردهام. خودِ واقعیاش را پیدا کردهام. حالا دیگر خیال و رویا نیست. همه چیز واقعیست. آسمان و آفتاب واقعیست. ابرها واقعیاند. باران واقعیست. حتا برف هم واقعیست… ناگهان از خواب میپرم. بازهم خیالاتی شدهام. باز هم خیال کردهام که با او هستم. ازین فکرهای مسخره و تلخ خسته شدهام. دلم میخواهد زنِ واقعیام را پیدا کنم.
زنم میگوید:
– «خب تقصیر خودته. زودتر دست به کار شو و منو پیدا کن.»
حالا دیگر وقتش شده است که زنم را پیدا کنم. یک احساس خواستن عجیب درونم موج میزند. دلم میخواهد با تمام خودم با یک زن زندهگی کنم. با او زنده باشم، قدم بزنم، خیال کنم و حرف بزنم. به فکر یک رفاقت چندساعتهی کافیشاپی، یا یک قرار رومانتیکِ مخفیانه در خانهی همدیگر نیستم. زنم را برای تمام لحظات روزمرهی زندهگیام میخواهم. برای ساعت 3 و 4 نیمهشب که احیانا از خوابی بد میپرم. برای صحبت کردن از پشت آیفون که زنم را صدا کنم و بگویم: «وا کن! منام» و او بداند که «من» کیست. و او منتظر من باشد. دلم تمام اینچیزها را میخواهد.
دلم میخواهد متاهل باشم. کمی از سنم خجالت میکشم. فکر میکنم در حال پیر شدنام. روزهای زندگیام به سرعت میگذرند و ماه روی ماه و سال روی سال میآید و به سن و سالم اضافه میشود.
زنم میگوید
– «پیرمرد! پاشو تا رنگ موهات مثل دندونات سفید نشده یه فکری کن.»
– «کجا باید دنبالت بگردم؟ با تانگو و وایبر و بیتاک و اینا نیئربای بزنم و ببینم کدوم طرفی؟ اگه اصلا گوشی اندرویدی هوشمند نداشتی چی؟ یا اگر داشتی و توی هیچکدوم اینا عضو نبودی چی؟ تو فیسبوک دنبالت باشم؟ اگه عضو فیسبوک نبودی چی؟ تو خیابون؟ تو کوچهها؟ چطوری؟ اگه سرکار بری و ساعت سرکار رفتنت با ساعت در دکون اومدن من یکی نباشه که هیچوقت ممکن نیست ببینمت. به ایناش فکر کردی؟»
– «اینا مهم نیست عزیزم. قسمت هرچی باشه همون میشه. بالاخره باید پیدام کنی.»
فیلم «ترومن شو» (The Truman Show (1998) را چند شب پیش دیدم. همیشه فکر میکردم خیال ساخت داستانی که در آن انسانی از بدو تولد زیر دوربین و آزمایش شدن باشد تنها و تنها با من است. اما حالا فهمیدم قبل از من این خیال عجیب ساخته شده است. گرچه ایده من کمی متفاوتتر بود. فکر میکردم مادری و نوزادی به کرهیی دیگر، یا جزیزهای متروک بفرستند. و مادر فقط و فقط همان مادر تنها انسانی باشد که اطراف کودک وجود داشته باشد. مادر همیشه خودش را از کودکش مخفی کند و از پشت درختان، مثل صدای وحی مرموزی راهنماییهای لازم برای زندگی در آن شرایط دشوار را به او بیاموزد. سهمگینی این فکر آنجا بود که فکر میکردم آن مادر باید تمام خدایان تاریخ را و تمام داستانهای زندگی را با زبان کودکانهیی به آن نوزاد بیاموزد و نسلهای بعدی که از آن نوزاد به دنیا خواهند آمد (به فرض وجود داشته نرینهیی یا مادهیی برای جفتگیری) دنیایی جدید بسازند. حالا که دوباره به این خیال فکر میکنم میبینم خیلی هم شبیه این فیلم نبوده است. شاید روزی این طرح عجیب را روی کاغذ بیاورم و به تمام ادبیات گند بزنم.
دلم میخواهد آقای زنم باشم. دلم میخواهد زنم بعضی وقتها من را آقا صدا بزند. مثلا بگوید آقای فلانی اجازه میدین براتون چایی بیارم. و من اجازه بدهم. به او اجازه بدهم که به من خدمت بکند. مثل پادشاه تمام قلمرو او روی تخت پادشاهیام لم بدهم و او مانند درباری دربار من، اطرافم به خدمتگزاری مشغول باشد.
زنم میگوید: «خیلی خودتو دست بالا نگرفتی الان به نظرت؟»
– «خب تو مگه خودت بهم نگفتی آقا؟»
– «من؟ من کی گفتم؟ چرا حرف در میاری؟»
– «اونروز داشتی با دوستت حرف میزدیگفتی بذار آقامون بیاد ببینم چی میگه، بعد بهت میگم… تکلیف مارو مشخص کن. آقات هستیم یا نیستیم؟»
– «اونو الکی گفتم. میخواستم چشم دوستمو دربیارم. شوهر نکرده که هیچ، خواستگارم نداره. میخواستم بدونه من ازدواج کردم و خیلی آقامو دوست دارم. دختره ایکبیری»
– «اینا. بیا. دیدی؟ گفتی! همین الان هم گفتی من آقاتم.»
– «اِه؟ من کی گفتم؟ خیالاتی شدیا.»
– «خب. مثلا که چی؟ بفرما! آقای من! سرور من! پادشاه من! شوهر گرامی. که چی؟ خوشت میاد؟ کیف میکنی مثلا؟»
لبخند کودکانهیی روی لبهایم جاخوش میکند. از همان لبخندها که آدم دلش میخواهد چیزی غیرواقعی را باور کند و به خودش نسبت بدهد. از آن لبخندهای احمقانه و خودخواهانه. از آن لبخندهای بچهگانه.
دلم میخواهد خیال کنم زنم من را به خاطر خودم و خودش میخواهد. دلش میخواهد با من پز بدهد، چشم این و آن را دربیاورد و با حسادتهای زنانهاش و با من سرگرم باشد. اصلا دلم نمیخواهد کسی را دیوانهوار دوست داشته باشم، برای او مثل فرشته عشقِ پاکی باشم و او به جای اینکه «من» را دوست داشته باشد، «دوستداشتنهای من» را دوست داشته باشد. نمیخواهم اینطور باشد که تا وقت و زمانی که اورا دوست داشته باشم، او هم آماده به خدمت نقش معشوقِ عشقِ رویایی من را بازی کند و هر وقت که از عاشقی دست کشیدم، از آنجاییکه دیگر ظاهرا نقشی در این رویای عاشقانه ندارد خودش را کنار بکشد و برود. بگوید چون من را دوست نداشتی من هم رفتم. این ناعاشقانهترین چیز دنیاست. آدمها دلشان میخواهند دوست داشتنی باشند، دلشان میخواهد دیگران آنها را دوست بدارند. حتا اگر مرد گردنکلفتِ درشتهیکل نخراشیدهیی باشد، بازهم دلش میخواهد زنِ لطیف زیبایی مردانهگیهای اورا عاشقانه دوست بدارد. نه اینکه فقط آینهوار هرچه مرد به زن میدهد، زن پاسخگوی آن باشد. مردها هم دلشان میخواهد دوستداشتنی باشند. فقط دائم از طرف مقابلشان اعتراف نمیگیرند. دلشان میخواهد زنشان عاشق چشم و ابروی آنها باشند. عاشق اندام زمخت و بدترکیبشان، عاشق ساق پاهای لاغر و پشمالویشان باشند.
دلم میخواهد زنم من را دوست داشته باشد. عاشق شکم برآمدهام باشد و همانطور که به پارچهی مخمل سلطنتیایی دست میکشد، دستهایش را روی تهریش تُنُک زبرم بکشد.
زنم من را میفهمد. همهجوره میفهمد. گاهی بیخود و بیجهت او را آزمایش میکنم. میگویم
«الان وقت ندارم حرف بزنیم. بعدا از خجالتت در میام.»
